جلوگیری از سال آوری درختان میوه با 4 روش ساده

یکی از مهم‌ترین مسائلی که کشاورزان در باغات خود با آن مواجه هستند، سال آوری است. در این آموزش از وب‌سایت کشاورزا قصد داریم چند نکته مهم برای جلوگیری از سال آوری درختان میوه را با شما در میان بگذاریم.

سال آوری چیست؟

اگر بخواهیم بصورت ساده پاسخ سوال ” سال آوری چیست؟ ” را بیان کنیم، سال آوری به این معنی است که در یک سال میزان تولید محصول زیاد و در سال بعد شاهد کاهش و یا عدم تولید محصول هستیم. اصطلاحا سالِ آور را سال پرمحصول و روشن (on-year) و سال نیاور یا کم محصول به سال خاموش (off-year) معروف است.

زمانی که میزان عملکرد و بار میوه درختان به این صورت و با شدت زیاد دچار نوسان می‌شود ، می‌گویند درختان میوه دچار سال آوری یا تناوب تولید Biennial bearing هستند.

سال آوری تقریبا در همه درختان میوه مشاهده می‌شود. اما در بعضی از آنها مانند سیب و گلابی رایج‌تر است.

دلایل سال آوری در درختان میوه

علت اصلی سال آوری در درختان میوه را باید در تشکیل بیش از حد جوانه‌های بارده و یا عدم تشکیل آنها جستجو کرد. در واقع عمده دلیل اصلی سال آوری مربوط به ضعف جوانه‌ها است.

درختان در سال‌های آور (پرمحصول) زمانی که تعداد میوه زیادی را تشکیل می‌دهند، توانایی کافی برای تامین نیاز غذایی و درشت کردن همه میوه‌ها را ندارند و بین میوه‌ها برای دریافت عناصر غذایی رقابت شکل می‌گیرد.

جوانه های بارده درخت آلو
جوانه های بارده درخت آلو

درخت برای‌اینکه بتواند همه این میوه‌ها را درشت کند، درصورتی که عناصر غذایی را بصورت خارجی در قالب کود دریافت نکند، از ذخایر غذایی و کربوهیدرات‌های جوانه‌های بارده سال آینده استفاده خواهد کرد. این‌کار باعث ضعف جوانه‌های زایشی که تعیین کننده محصول سال بعد هستند، می‌شود.

اگر جوانه‌های بارده از لحاظ عناصر غذایی و کربوهیدارت‌ها تخلیه شوند، تولید گل و میوه در سال بعد کاهش یافته و اصطلاحا وارد سال نیاور خواهیم شد.

عوامل دیگری نیز در سال اوری درختان دخیل هستند، از جمله نوع رقم، تنش‌های محیطی، نوع پایه و …

راهکارهای جلوگیری از سال آوری در درختان

یکی از سوالات پرتکرار کشاورزان از ما این است که ” چگونه از سال آوری درختان میوه جلوگیری کنیم؟ “

باید توجه داشت که سال آوری را بصورت صددرصدی نمی‌توان کنترل کرد. اما با رعایت یکسری نکاتی که در زیر مطرح می‌شود، تاحدودی می‌توان مانع سال آوری در درختان میوه شد.

عملیات هرس

هرس شاخه‌های اقدامی پیشگیرانه برای ممانعت از باردهی بیش از حد در درختان است، تا از این طریق از کاهش تولید گل و میوه در سال آینده جلوگیری شود.

جلوگیری از سال آوری با هرس درختان
جلوگیری از سال آوری با هرس درختان میوه

با هرس کردن، برخی از جوانه‌های زایشی حذف شده و نسبت تعداد میوه به قدرت درخت و شاخساره متعادل می‌شود و با این‌کار درسال بعد نیز تولید محصول خوبی را خواهیم داشت.

تنک کردن میوه‌ها

این‌کار چندان توجیه نداشته و توصیه‌ای هم بر انجام تنک کردن میوه نمی‌شود چراکه کاری پیچیده بوده و نیاز به تخصص دارد. ولی بد نیست بدانید که تنک میوه‌ها نیز یکی از راه‌های جلوگیری از سال آوری در درختان میوه است.

تنک کردن میوه برای جلوگیری از سال آوری
تنک کردن میوه‌ها برای جلوگیری از سال آوری

هنگامی که درسالی تعداد میوه‌های تشکیل شده بیش از حد است، با حذف کردن برخی از آنها می‌توان میزان بار درخت را کم کرده و ازاین طریق تمام انرژی درخت صرف تولید میوه‌ها نمی‌شود و بخشی از آن نیز در جوانه‌های زایشی سال بعد ذخیره خواهد شد.

تنک کردن میوه را به دوصورت می‌توان انجام داد:

  1. تنک کردن دستی: این کار را می‌توان در مساحت‌های کم انجام داد. زمانی که میوه‌ها به یک سوم اندازه نهایی خود رسیدند، با حذف کردن برخی از میوه‌های ریز بصورت دستی  و باقی گذاشتن میوه‌های باکیفیت، تعادل تعداد میوه را در درخت برقرار کرد.
  2. تنک کردن میوه با مواد شیمیایی: این نوع تنک در مساحت‌های زیادی با استفاده از برخی مواد شیمیایی مانند اتفون قابل اجرا است.

همانطور که گفته شد، تنک کردن میوه‌ها نیاز به تخصص داشته و درصورتی که با احتیاط صورت نگیرد، مشکلاتی را برای تولید سال جاری ایجاد خواهد کرد. بنابراین اجرای این مورد توصیه نمی‌شود.

تغذیه گیاهی و استفاده از برنامه کودی

تغذیه گیاهی می‌تواند تاحد زیادی باعث جلوگیری از سال آوری در درختان میوه شود، توجه به نیازهای غذایی درخت و استفاده از کودهای مناسب در مقدار، زمان و روش صحیح مصرف در قالب یک برنامه کودی است.

به عنوان مثال در سال‌های پربار اگر درختان از لحاظ تغذیه تامین شوند، درخت به‌جای مصرف ذخایر جوانه‌های زایشی برای درشت کردن میوه، از همان عناصر موجود در کودها مصرف می‌کند و با این کار در سال بعد نیز تولید میوه را خواهد داشت.

باید بدانید که جوانه‌های زایشی در طول دوره رشد درخت تشکیل می‌شوند. با تقویت آنها با کودهای مناسب تاحد زیادی می‌توان مانع سال آوری شد.

یکی از مهم‌ترین مواردی که برای جلوگیری از سال آوری می‌توان درنظر گرفت، اجرای برنامه کودی فروت ست بعد از برداشت میوه‌ها و همچنین در زمان متورم شدن جوانه‌ها در بهار است.

امروزه براساس تحقیقاتی که صورت گرفته اهمیت فروت ست برکسی پوشیده نیست. این‌کار باعث تقویت جوانه‌های زایشی درخت برای تشکیل گل و میوه با کیفیت می‌شود.

آبیاری صحیح و منظم

همانطور که گفتیم، جوانه‌های زایشی از اوایل فصل تا انتهای فصل و بعد از برداشت میوه‌ها در حال نمو هستند و برای مهیا کردن شرایط بهینه برای درخت، باید بطور منظم عملیات آبیاری در باغ صورت گیرد.

انجام آبیاری در مراحل حساس درختان تاثیر زیادی در تقویت جوانه‌ها و جلوگیری از وارد شدن تنش به آنها می‌شود. اگر عملیات آبیاری به موقع و در زمان مناسبی صورت نگیرد جوانه‌ها ضعیف شده و گاها ریزش خواهند داشت و نهایتا در سال بعد با سال آوری درختان مواجه خواهیم شد.

چند نکته مهم برای جلوگیری از سال آوری درختان

1- به هرس درختان خود توجه ویژه داشته باشید. همانطور که گفته شد، با ایجاد تعادل در تعداد میوه تشکیل شده، تاحدی می‌توان مانع سال آوری شد.

2- عملیات آبیاری باغ را بصورت منظم انجام دهید، هرگونه تنش آبی باعث می‌شود جوانه‌های بارده در سال جاری که تعیین کننده عملکرد سال بعد هستند، ضعیف شده و در درختانی مانند پسته ریزش پیدا کند.

3- انجام آبیاری بعد از برداشت میوه بصورت اصولی در باغات بسیار مهم است. در این دوره و بعد از برداشت میوه نیز اگر درختان دچار کم آبی و تنش شوند، احتمال سال آوری افزایش پیدا خواهد کرد.

4- یکی از مهم‌ترین مراحل تغذیه درختان میوه، محلول‌پاشی فروت ست بعد از برداشت میوه و در مواردی در زمان متورم شدن جوانه‌ها در فصل بهار است. این  مرحله تغذیه‌ای تاثیر بسیار زیادی در تقویت جوانه‌های بارده و افزایش تعداد گل و میوه و عملکرد نهایی دارد.

اگر نکته دیگری در مورد جلوگیری از سال آوری درختان میوه به ذهنتان می‌رسد که می‌تواند مهم باشد، در بخش کامنت‌های پایین همین برگه مطرح کنید.

5/5 - (1 امتیاز)
برنامه کودی باغات و مزارع

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا