مزایا و معایب تشخیص کمبود عناصر غذایی گیاهان از روی علائم ظاهری

برای تشخیص کمبود عناصر غذایی در گیاهان می‌توان از روش‌های رایج مانند آزمایش خاک، آنالیز بافت‌های گیاهی و تشخیص از روی علائم ظاهری استفاده کرد. روش سوم (توجه به علائم ظاهری گیاه) روشی ارزان، در دسترس‌تر و در عین حال دارای ایراداتی است که در این مقاله به آن پرداخته می‌شود.

تشخیص کمبود عناصر غذایی در گیاهان از روی علائم ظاهری

سوالی که در این زمینه مطرح است: برای تشخیص کمبود عناصر غذایی در گیاهان تا چه اندازه می‌توان به علائم ظاهری و بصری کمبود عناصر غذایی اعتماد کرد؟ آیا توجه به علائم ظاهری می‌تواند روش درستی برای تشخیص کمبود عناصر غذایی در گیاهان باشد؟

معمولا زمانی که علائم کمبود عناصر غذایی در گیاهان ظاهر می‌شود، حداقل ۴۰-۳۰ درصد کاهش عملکرد/کیفیت رخ می‌دهد لذا از جنبه اقتصادی بروز و تظاهر این پدیده، ضرر و زیان بالایی محسوب می‌شود پس باید شرایطی را فراهم نمود که از بروز علایم کمبود، جلوگیری شود. برخی از علائم کمبود می‌تواند مشابه هم باشد مانند کمبود نیتروژن و منیزیم که هردو منجر به کلروز برگ‌های مسن می‌شود. اصولا كلروز، علایم عمومی منتج از بسیاری تنش‌های محیطی و غیر محیطی است لذا نمی‌توان به آن اعتماد نمود. به طور مثال خشکی، شوری، شرایط غرقاب ، زیادی عنصر، کمبود، طغیان آفات و… عموما یکی از علایم شایع آنها ایجاد کلروز و زرد برگی است.
خیلی مواقع علائم کمبود بیش از یک عنصر می‌توانند با هم تداخل داشته باشند یعنی باهم، هم پوشانی دارند وکمبود چند عنصر با هم اتفاق می‌افتد، لذا نمی‌توان به علائم بصری و ظاهری اعتماد کرد. علائم برخی از کمبودها می‌تواند با سمّیت عناصر تداخل داشته باشد. علائم کمبود گاهی با علائم آلودگی به آفات تداخل دارد و یا حتی ممکن است اشتباه گرفته شود. آفات و بیماری‌ها که در شرایط بروز کمبود عناصر غذایی – که گیاه مستعد آلودگی و میزبانی است – ممکن است با علایم سمّیت / کمبود تشابه داشته باشد یا حتی به همراه آنها تظاهر کند. پس در این شرایط بهتر است فقط به علائم کمبود اکتفا نشود. تشخیص این علائم نیاز به تجربه کافی و نظر کارشناسی دارد.

برای تعیین وضعیت تغذیه‌ای مطلوب ، بهتر است از روش‌های استاندارد نظیر آزمون خاک و تجزیه گیاه بهره گرفت.

در کنار این نکات منفی، باید توجه داشت کمبود هریک از عناصر نیز دارای علایم اختصاصی می‌باشد که اصطلاحا گفته می‌شود این «علامت تیپیک کمبود» عنصر خاص است. تسلط و  تجربه کافی در شناخت علايم اختصاصی (تیپیک) کمبود / سمّیت، می تواند کارشناسان را در مدیریت گیاهان کمک کند.

منبع : متشرع‌زاده و موسوی. (۱۳۹۷) . مدیریت بهینه تغذیه گیاهان . انتشارات جهاد دانشگاهی تهران

(میانگین امتیازها 5) - (1 نفر)
برنامه کودی باغات و مزارع

اکبر سیفی

کارشناس شرکت خوشه پروران زیست فناور، علاقه‌مند به کارهای پژوهشی در حوزه کشاورزی، یادگیری و آموزش

نوشته های مشابه

2 دیدگاه

  1. سلام سایت های مختلف اطلاعات زیادی رو درباره کشاورزی میزارن ولی سایت شما اطلاعاتش صحیحتر ودامنه مطالب در یک موضوع کاملتر هستش

    1. سلام جناب صادقی عزیز
      از لطف و نظر مساعدتان نسبت به کشاورزا سپاسگزاریم.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا